Зығыртекті талшықтар мен жүн қоспасынан камвольді жабдықта иірімжіп өндіру

Мақалада жіп өндіруге арналған технологиялық машиналар кешенін қамтитын жүн камвольді жабдықта өңдеу кезінде қысқа зығыр және қарасора (кендір) талшығының технологиялық қасиеттерін зерттеу нәтижелері ұсынылған. Зығыр-жүн және қарасора-жүн жіптерін өндіру технологиясы әзірленіп, тәжірибелік түрде апробацияланған, оған талшықтық қоспаларды дайындау, тарау және камвольдік жүйе бойынша иіру кезеңдері кіреді. Алынған иірімжіптердің физика-механикалық көрсеткіштері салыстырмалы түрде талданған, иіру процесінде үзілуі бағаланған және технологиялық бұзылулардың негізгі себептері анықталған. Процестің тұрақтылығына және жіп сапасына әсер ететін негізгі факторлар анықталған. Талшықтарды дайындаудың оңтайлы параметрлері белгіленіп, бұл технологиялық процестің тұрақты өтуін, үзілу санын азайтуды және иірімжіптің сапасын арттыруды қамтамасыз етеді. Зерттеудің өзектілігі Қазақстанның тоқыма өнеркәсібі үшін шикізат базасын кеңейту және жергілікті өсімдік талшықтарын жұқа жүн тапшылығы жағдайында тиімді пайдалану қажеттілігімен анықталады. Зығыртекті талшықтарын жүнмен қоспаларда өңдеу тиісті алдын ала өңдеу және өңдеу режимдерін оңтайландыру арқылы мүмкін екені көрсетілген. Зығыр-жүн қоспасы технологиялық тұрақтылығы жоғары және беріктік көрсеткіштері жақсарғанын көрсетті. Алынған нәтижелер зығыртекті талшықтарын камвольдік өндірісте қолданудың перспективтілігін растап, отандық тоқыма шикізатын дамытуға ықпал етеді.

1. Assanova Albina, Otynshiyev Murat, Hans-Jörg Gusovius, Yelzhas Otynshiyev, Saule Rakhimova // Evaluation of Linseed Straw as a Fiber Resource from Kazakh Agriculture/Journal of Natural Fibers (Q1) Том 21, 2024, Выпуск 1

2. Шаймерденов Ж.Н., Сакенова Б.А., Далабаев А.Б. Использование соломы масличного льна для получения волокна различного назначения // Современные проблемы техники и технологии пищевых производств: тезис XХ Международной научно-практической конференции. Издательство: Алтайский государственный технический университет им. И.И. Ползунова (Барнаул), 2019. – С.450-453

3. Sheychenko V., Marynchenko I., Dudnikov I., Korchak M. Development of technology for the hemp stalks preparation // Independent Journal of Management & Production. – 2019. – Vol.10, Issue 7. – pp.687-701

4. Асанова А.Н., Ермекбай К.Н., Отыншиев М.Б., Джуринская И.М. Влияние лигнина и гемицеллюлозы на свойства лубяных волокон// 1 Международная научно-практическая конференция "Устойчивое развитие производства новых волокон и текстильных изделий", 14-15 мая 2019 г., с. 56-57

5. Стокозенко В.Г., Морыганов А.П., Ларин И.Ю., Воронина Е.Р. Исследование влияния щелочной обработки на состав и свойства элементаризованного льняного волокна// Химия растительного сырья. 2017 г., № 2, с. 143-148

6. Отыншиев М.Б., Ермекбай К.Н., Есеркепбай К., Ниязбеков Б.Ж., Асанова А.Н. Прибор для определения фрикционных свойств волокон //Вестник Алматинского технологического университета, №3(1), 2020, с.14-21

7. Role of the decortation process in the primary processing of straw of technical hemp Assanova A.N., Otynshiev M.B., Jurinskaya I.M., Onggar T.// Журнал Технология текстильной промышленности, Россия, г.Иваново. Серия: «Известия высших учебных заведений», 2019, №6 (384), с.303-307

8. Асанова А.Н., Отыншиев М.Б. Технология изготовления пряжи из масличного льна казахстана на камвольном шерстянном оборудовании // Международная научная конференция Инновационные решения технологических и экологических проблем в сельском хозяйстве, хлопковой и легкой промышленности международная научно-практическая конференция 15 ноября, 2024 года, с.126-130

9. Baghaei B., Skrifvars M. Mechanical properties of hybrid yarns based on hemp and synthetic fibers // Journal of Industrial Textiles. – 2022

10. Нұрсерік Б., Асанова А.Н., Джуринская И.М. Майлы зығыр сабақтарын механикалық әдіспен талшықсыздандыру дәрежесін анықтау // Вестник Алматинского технологического университета, №4, 2020, с.26-30

11. Cierpucha W., Kozłowski R., Mańkowski J., Waśko J., Mańkowski T. Applicability of Flax and Hemp as Raw Materials for Production of Cotton-like Fibres and Blended Yarns in Poland. // FIBRES & TEXTILES in Eastern Europe. 2004, Vol. 12, No. 3 (47). - P. 13-18

12. Salentijn E.M.J. et al.The potential of hemp fibres for textile applications // Frontiers in Plant Science. – 2021. – Vol. 12

13. Сейітмұрат А.Ж., Отыншиев М.Б., Джуринская И.М. Этапы первичной переработки стеблей конопли в волокно // Устойчивое развитие производства новых волокон и текстильных изделий 2019: Сб. докл.I Междун.научн.-практ.конф. – Алматы, 2019. С. 52-54

14. Liu M., Fernando D., Daniel G. Hemp fiber processing and properties for textile applications // Textile Research Journal. – 2021. – Vol. 91(15–16)

15. Разумеев К.Э. Проектирование шерстяной гребенной ленты и пряжи на основе инструментального определения свойств немытой шерсти - М.: МГТУ, 2005 г. - 248 с.