Ауыл шаруашылық малдарына арналған жем байыту концентраты

Агроөнеркәсіптік кешеннің қазіргі заманғы дамуы жағдайында көп аспектілі міндеттердің бірі халықты сапалы мен қауіпсіздіктің жоғары талаптарына сәйкес келетін мал шаруашылығы өнімдерінің жеткілікті көлемімен қамтамасыз ету болып табылады. Өндіріс көлемін ұлғайтудың және өнім сапасын арттырудың маңызды шарты ауыл шаруашылығы жануарларын энергетикалық және протеиндік қоректенуі, макро және микроэлементтік құрамы, сондай-ақ биологиялық белсенді заттар бойынша оңтайландырылған, организмнің физиологиялық қажеттіліктеріне және өнімділіктің болжамды деңгейіне қатаң сәйкес келетін толыққанды азықпен ұтымды қамтамасыз ету болып табылады. Қан ұны, сүйек ұны, жүгері ұны, жүгері глютені, фосфат концентратын сауынды сиырларға арналған жемшөп концентраты ретінде кеңінен қолдану бүгінгі күні өзекті мәселе. Осыған байланысты, осы жұмыста сүтті сиырларға арналған жемшөп концентратының рецептуралық құрамы әзірленді және ғылыми негізделген, ол қарқынды сүт өндірісі жағдайында тағамдық деңгейі, биологиялық толықтығы және пайдалану тиімділігі бойынша талаптарға сәйкестігін қамтамасыз етеді. Зерттеу аясында жемшөп концентратының есептік рецепті жасалды, оның негізінде тәжірибелік-өнеркәсіптік партиялар жасалды. Олардың химиялық құрамына, энергетикалық және тағамдық құндылығына кешенді бағалау жүргізілді, сондай-ақ пробиотикалық белсенділік көрсеткіштері анықталды. Эксперименттік зерттеулердің нәтижелері бидай кебегін жануарлар мен өсімдік тектес компоненттермен, атап айтқанда қан ұнымен (3%), сүйек ұнымен (2%) және жүгері глютенімен (5%) алмастыру сіңімді ақуыз құрамының 65-75% ға айтарлықтай өсуіне ықпал ететінін көрсетті. Сонымен қатар, жемшөп концентратының бірқатар басқа сапалық сипаттамаларының жақсаруы байқалды, бұл ұсынылған формуланың жоғары тиімділігін көрсетеді. Жұмыста жемшөп байыту концентратының(ЖБК) ауыл шаруашылығы жануарларыныңөнімді және биологиялық көрсеткіштеріне оңәсері ашылған және ғылыми негізделген. Сауын сиырлардың рационына ЖБК қосу сүт өнімділігінің деңгейін арттыруға, сүттің сапалық сипаттамаларын, оның ішінде май мен ақуыз құрамын жақсартуға ықпал ететіні анықталды. Сонымен қатар, бұл концентратты қолдану жас жануарлардың өсуіне және дамуына ынталандырушы әсер ететіні анықталды, бұл бұзаулардың тірі салмағының орташа тәуліктік өсуінің артуымен көрінеді. Алынған нәтижелер сүт өндіру процестерін қарқындатуға және жалпы жануарлардың өнімділігін арттыруға бағытталған функционалдық жемшөп компоненті ретінде қолданудың жоғары тиімділігін көрсетеді.

1. С.Т. Жиенбаева, А.И. Изтаев, Ж.С. Алимкулов Инновационные технологии комбикормов с использованием вторичного сырья зерноперера-батывающих производств. // Монография. Алматы. 2015.

2. Ж.С. Алимкулов, М.Т. Велямов, И.Ю. Потороко, К.Н. Фазылова, К.Т. Шаулиева, М.Ж. Бектурсунова Разработка научно-обоснованной рецептуры кормовой добавки лечебно-профилактического действия для сельскохозяйственных животных //Вестник Южно-Уральского государственного университета. Серия: Пищевые и биотехнологии. -2020. -Т. 8, -№ 2. С. 5–12. DOI:б10.14529/food200201

3. В.А. Голиков, Е. Гамбург, О.Б. Пашкевич Кормоцехи. //Алма-Ата: Кайнар, 2012. -С.215.

4. Ж.С. Алимкулов Новое в технологии и технике производства комбикормов. //Аналитический обзор. КазГосИНТИ. -Алматы. -1995. -С.48.

5. А.А. Саламатов, Р.Р. Рахимов, О.В. Федорова Использование вторичных ресурсов агропромышленного комплекса в производстве кормовых добавок // Вестник Алтайского государственного аграрного университета. -2018. -№ 6 (164). -С. 118–123.

6. М.В. Ландшафт Организационно-экономические отношения в системе производства и реализации комбикормовой продукции. //Дисс. на соискание докт. наук. -М.-2010. -С.148

7. И.А. Шванская, Л.Ю. Коноваленко Использование отходов перерабатывающих отраслей в животноводстве. //Научный аналитический обзор. -М. ФГБНУ “Росинформагротех”. -2011. С.96.

8. А.Б. Москвичева, Г.С. Шарафутдинова, Ф.С. Смагуллин Перспективы высокотехнологичного производства кормового белкового концентрата из масличных культур. // Зерновое хозяйство России. Казань. -2014. -№2. -С.60-64.

9. А. Георганас, Э. Гиамури, А.К. Паппас Биоактивные соединения пищевых отходов: обзор возможностей трансформации пищевых отходов в корма для животных // Foods. 2020. Т. 9. № 3. С. 291. DOI: 10.3390/foods9030291.

10. Г. Столяров Сбалансированные комбикорма залог высокопродуктивного животноводства. // Комбикорма. 2002. -№3. -С.18-22.

11. В.А. Егоров Усовершенствованная технология двухэтапного способа производства комбикормов для сельскохозяйственных животных. // Пищевая технология и сервис. -2012. №1. С..27-31.

12. С.Д. Баданов О.С. Старостина Состав крови и его связь с молочной продуктивностью у коров. //Зоотехния. 2005.-№10. С. 14-17.

13. С. Зимин Нетрадиционные виды сырья. //Комбикормовая промышленность. М.-1996. -№4. С.23-26.

14. Е.Н. Мартынова, Л.В. Топорова Использование продуктов переработки животного происхождения в кормлении сельскохозяйственных животных // Вестник аграрной науки. 2020. № 4. С. 45–52.

15. Л. Рудич, Рыжов с. Оборудование для производства комбикормов в хозяйствах. //Комбикорма .-2009. №5. – С.12-14.

16. А.М. Лопатко А.Л. Зиновенко Производство комбикормов – новые ориентиры// Белорусское сельское хозяйство. – 2008. -№11 (79).№12. (80) С.40-45.

17. В.И. Фисинин, И.А. Егоров, Т.Н. Ленкова Использование белковых кормов животного происхождения в кормлении сельскохозяйственных животных и птицы // Птица и птицепродукты. 2017. № 4. С. 14–18.