Текстиль материалдарына арналған тиімді отқа төзімді жабындарды әзірлеу

Мақалада сән индустриясындағы киім дизайн-жобалаудың негізгі аспектілері қарастырылады, 3Dдизайнды, жасанды интеллектіні және виртуалды киімді қолдануға ерекше назар аударылады. Шағын және орташа сериялы өндіріс тұрғысынан дәстүрлі өндіріс пен цифрлық 3D-процестің негізгі айырмашылықтары талданады. Зерттеудің басты идеясы – орнықты жобалаудың және цифрлық құзыреттердің маңыздылығын көрсету. Зерттеу барысында салыстырмалы-талдамалық әдіс, кейс-талдау, контент-талдау, сипаттамалық әдіс және жүйелеу әдісі қолданылды. Зерттеудің өзектілігі жобалау тиімділігін арттыру, шығындарды қысқарту және орнықты өндірісті дамыту мақсатында сән индустриясына цифрлық технологияларды енгізу қажеттілігімен айқындалады. 3D-дизайн мен виртуалды киімді пайдалану, әсіресе цифрландыру және экологиялық сын-қатерлер жағдайында, fashion-саласын жаңғыртудың маңызды бағытына айналуда. Цифрландырудың экологиялық әлеуетіне, атап айтқанда жобалау кезеңінде физикалық прототиптер мен тоқыма қалдықтарының санын азайтуға мүмкіндік беретін қырларына ерекше көңіл бөлінеді. Аталған технологияларды енгізу Қазақстан кәсіпорындарының бәсекеге қабілеттілігін арттыруға, жаһандық инновациялық үрдістерге интеграциялануды жеделдетуге және болашақта сән индустриясының орнықты дамуы үшін негіз қалыптастыруға мүмкіндік береді.

1. А.А. Жекенова, Л.Т. Сарттарова Цифровое проектирование дизайна спортивной одежды // Вестник Алматинского технологического университета. — 2024. — № 2. — С. 117 – 185

2. О.В. Яковлева Применение CLO 3D и Marvelous Designer в современной моде // Технология текстильной и легкой промышленности. — 2021. — № 3. — С. 45–50.

3. K. Fletcher Sustainable Fashion and Textiles: Design Journeys. – London: Routledge, 2014. – 312 p

4. И.В. Гусева Виртуальная мода: теория и практика // Современное образование и наука. — 2023. — № 2. — С. 48–54.

5. The Business of Fashion. Digital Fashion & Innovation Reports. [Электронный ресурс]. ˗ 2025 URL: https://www.businessoffashion.com/ (Дата обращения: 01.05.2025)

6. С.А. Долгова Цифровая мода: между технологиями и эстетикой // Текстильная промышленность. — 2022. — № 4. — С. 58–63.

7. С.И. Барышева Инновации в индустрии моды: современные тренды и технологии // Вестник дизайна. — 2022. — № 1(15). — С. 24–30.

8. A. Kozlowski, C. Searcy, M. Bardecki The re Design canvas: Fashion design as a tool for sustainability // Journal of Cleaner Production. – 2018. – Vol. 183. – P. 194–207.

9. S.H. Lee, H. Chen The impact of 3D virtual clothing technology on sustainable fashion // Fashion and Textiles. – 2021. – Vol. 8, No. 1. – P. 1–17.

10. Digital Fashion Projects. [Электронный ресурс]. ˗ 2023. — URL: https://www.the-village-kz.com (дата обращения: 01.05.2025)

11. K. Apeeva Official website of designer Karakoz Apeeva. [Электронный ресурс]. ˗ 2025. URL: https://qazillustrators.kz/karakoz-apeeva (дата обращения: 05.05.2025)

12. — Официальный сайт конкурса Born Nomad Цифровая мода и культура [Электронный ресурс]. ˗ 2022. URL: https://qaztourism.kz/ru/presscenter/all/453/ (дата обращения: 05.05.2025

13. – UN Environment Programme. Putting the brakes on fast fashion [Электронный ресурс]. – 2019. URL: https://www.unep.org (дата обращения: 10.05.2025).

14. А. Сафарова Цифровая одежда и устойчивое развитие: тренды будущего // Эко-Технологии в индустрии моды. — 2022. — № 6. — С. 34–39.

15. K. Niinimäki, G. Peters, H. Dahlbo, P. Perry, T. Rissanen, A. Gwilt The environmental price of fast fashion // Nature Reviews Earth & Environment. – 2020. – Vol. 1. – P. 189–200.

16. Д. Бекенов Роль 3D-моделирования в оптимизации производственных процессов на швейных предприятиях // Экономика и бизнес: теория и практика. — 2023. — № 7. — С. 99–105.