Су спорт түрлерінің жіктемесін әзірлеу негізінде гидрокомпьюм дизайнына әдістемелік көзқарас

Бұл мақалада су спорт түрлерінің жіктемесін әзірлеуге негізделген гидрокостюм дизайнына әдістемелік тәсілдерді әзірлеу қарастырылады. Бұл зерттеудің мақсаты су спорт түрлерінің нақты қажеттіліктеріне бейімделген, сенімділік пен қорғаныс қасиеттерін арттыра отырып, жайлылық пен өнімділікті жақсарта отырып, инновациялық, арнайы гидрокостюмдер жасау. Зерттеу эргономика мен динамикалық сәйкестікті ескеретін гидрокостюм компоненттерінің ұтымды дизайнын жасау арқылы киюшіні сыртқы факторлардан қорғауға бағытталған "адам-гидрокостюм-су ортасы" жүйесіне бағытталған. Мақалада су ортасының сипатын, оның басқарылу дәрежесін, температура параметрлерін және қорғаныс құралдарына қойылатын талаптарды ескере отырып, су спорт түрлерінің жүйелі жіктелуі ұсынылады. Спорт түрі мен гидрокостюм сипаттамаларын (неопрен қалыңдығы, дизайны және міндетті пайдалану шарттары) байланыстыратын модель әзірленген. Гидродинамикалық өзгергіштігі максималды және жылу қорғау талаптары жоғары спорт түрі слалом су спортына ерекше назар аударылады. Жабдықты таңдаудың температура диапазонына, ток жылдамдығына және жел жағдайларына тәуелділігі дәлелденген. Ұсынылған жіктеуді қорғаныс қасиеттері жақсартылған гидрокостюмдердің жаңа түрлерін әзірлеуде, сондай-ақ спортшыларды дайындауда, нормативтік талаптарда және жаттығу логистикасын жетілдіруде пайдалануға болады.

1. Дайвинг спорт [Электронный ресурс]. – URL: https://divingspot.ru/australia/ (дата обращения: 10.05.2024).

2. W.J. Morton, Thermal physiology of open water wetsuited swimming: A cohort study / W.J. Morton, J. Melau, R.A. Olsen, S. Sovik // Taylor & Francis Group. – 2025. – DOI: 10.1080/23328940. 2025.2479893.

3. A.K. Martinez, Estudo de sustentabilidade de wetsuits para a prática do surf = Sustainability study of wetsuits for surfing / A.K. Martinez, J.J. Jacques // Projética. – 2024. – Vol. 15, № 2. – DOI: 10.5433/2236-2207.2024.v15.n2.49801. – URL: https://www.researchgate.net/publication/384787216 (дата обраще-ния: 30.09.2025).

4. Теория и методика избранного вида спорта: водные виды спорта: учебник для вузов / под ред. Н.Ж. Булгаковой. – 2-е изд. – Москва: Юрайт, 2026. – 319 с. – (Высшее образование). – ISBN 978-5-534-19403-6.

5. M. Garcin, Influence of Aerobic Fitness Level on Measured and Estimated Perceived Exertion During Exhausting Runs / M. Garcin, L. Hamard, V.L. Billat // International Journal of Sports Medicine. – 2004. – Vol. 25, № 4. – P. 270–277. – DOI: 10.1055/s-2004-819939.

6. Г.И. Попов, Биомеханика двигательной деятельности: учеб. для студ. учреждений высш. проф. образования / Г.И. Попов, А.В. Самсонова. – Москва: Академия, 2011. – 320 с.

7. K. Papadimitriou, Training intensity distribution for sprinter swimmers: suggestions for swimming coaches and scientists / K. Papadimitriou, J.J. Ruiz-Navarro, N. Margaritelis // European Journal of Applied Physiology. – 2025. – DOI: 10.1007/s00421-025-06064-x.

8. I. Z. Zufarova, Dependence of the Topology of Damage to Eco-Friendly Wetsuits Under Different Scenarios of Their Use for Digital Design / Z. Zufarova, S.Sh. Tashpulatov, K. Fuzailova, M. Yakushov, Cherunova, K. Kholoqov // Problems in the Textile and Light Industry in the Context of Integration of Science and Industry and Ways to Solve Them (PTLICISIWS-2022): AIP Conference Proceedings, Namangan, Uzbekistan, 5–6 May 2022. – Vol. 2789. – P. 0401104-1–0401104-6.

9. ГОСТ 32993-2024. Одежда спортивная. Общие технические условия. – URL: https://files.stroyinf.ru/Data/865/86530.pdf

10. ГОСТ 31399-2009. Классификация типовых фигур мужчин по ростам, размерам и полнотным группам для проектирования одежды. – Москва: Стандартинформ, 2012. – 22 с. – URL: https://mega-norm.ru/Data2/1/4293808/4293808592.pdf

11. ГОСТ 31400-2009. Классификация типовых фигур мужчин особо больших размеров. – Москва: Стандартинформ, 2011. – 18 с. – URL: https://mega-norm.ru/Data2/1/4293808/4293808674.pdf

12. ГОСТ 31396-2009. Классификация типовых фигур женщин по ростам, размерам и полнотным группам для проектирования одежды. – Москва: Стандартинформ, 2011. – 20 с. – URL: https://mega-norm.ru/Data/505/50536.pdf.

13. ГОСТ 31397-2009. Классификация типовых фигур женщин особо больших размеров. – Москва: Стандартинформ, 2011. – 24 с. – URL: https: //mega-norm.ru/Data/503/50311.pdf.

14. ГОСТ Р 71302-2024. Защитная одежда водолазов. Гидрокомбинезоны водолазные. Общие технические требования. – Москва: Российский институт стандартизации, 2024. – 8 с. – URL: https: //meganorm.ru/Index/82/82411.htm.

15. The complete list of water sports [Electronic resource] // SurferToday. – URL: https://www.Surfertoday.com/surfing/the-complete-list-of-water-sports.

16. The different types of wetsuits [Electronic resource] // SurferToday. – URL: https://www.surfer-today.com/surfing/the-different-types-of-wetsuits.

17. Список водных видов спорта [Электронный ресурс] // SportWiki. https://ru.sport-wiki.org/vodnye-vidy-sporta/

18. Е.Н. Сирота, Развитие технологий проектирования гидрокостюмов // Инженерный вестник Дона. – 2016. – № 3. – С. 1–9.

19. У. Синьчжоу, Совершенствование технологии проектирования женских гидрокостюмов для подводного плавания : дис. … канд. техн. наук : 05.19.04 / У. Синьчжоу – Иваново, 2022. – 184 с.

20. У. Синьчжоу, Алгоритм проектирования костюма для подводного плавания / У. Синьчжоу, В. Е. Кузмичёв // Известия высших учебных заведений. Технология текстильной промышленности. – 2019. – № 3 (381). – С. 121–127.

21. Как выбрать гидрокостюм [Электронный ресурс] // Boardriders. – URL: https://www.brd.ru/blog/serf/kak-vibrat-gidrokostum/. (дата обращения: 30.09. 2025).

22. А. Суторшина, Инновации в гидрокостюмах (обзор технологий O'Neill Wetsuits 2020) [Электронный ресурс]. – URL: https://sportaqua.ru/blog/innovacii-v-gidrokostyumah-obzor-tehnologiy-oneill-wetsuits-2020. (дата обращения: 30.09.2025).

23. Гидрокостюм мужской SOORUZ Guru Pro CZ 3/2 мм с передней молнией, синий [Электронный ресурс] // Supshop. – URL: https://sup-shop.ru/catalog/sup-odezhda/gidrokostyumy/neoprenovye-gidrokos-tyumy/gidrokostyum-muzhskoy-sooruz-guru-pro-cz-3-2-mm-s-peredney-molniey-blue/. (дата обращения: 30.09.2025).

24. Обзор гидрокостюмов Ride Engine [Электронный ресурс] // Kite.ru. – URL: https://www.kite.ru/information-channel/reviews/obzor-gidrokos-tyumov-ride-engine/. (дата обращения: 30.09.2025).

25. SOORUZ Surfwear Company [Электронный ресурс] // Nauticexpo. – URL: https://www.Nauticexpo.ru/prod/sooeruz-surfwear-company/product-195761-58 8342.html. (дата обращения: 30.09.2025).

26. Eco-friendly surfing wetsuits [Electronic resource] // Wildsuits. – URL: https://wildsuits.eu/en/product-category/eco-friendly-surfing-wetsuits/. (дата обращения: 30.09.2025).

27. Гидрокостюмы Drylock и Drylock X от Xcel для самых холодных волн [Электронный ресурс] // Gosurf. – URL: https://shop.gosurf.ru/blogs/blog/gidrokostyumy-drylock-i-drylock-x-ot-xcel-dlya-samyh-holodnyh-voln. (дата обращения: 30.09.2025).

28. Xcel Wetsuit Technology [Electronic resource] // Xcel Wetsuits. – URL: https://xcelwetsuits.co.uk/xcel-wetsuit-technology/.

29. ISO 15027-1:2012. Protective clothing for use in water. Part 1: Constant wear suits, requirements including safety. – URL: https://www.iso.org/standard/52164.html.

30. Патент на промышленный образец SAP 02452 «Гидрокостюм» [Электронный ресурс]. – URL: https://www.researchgate.net/publication/375640771_Patent_na_promyslennyj_obrazec_SAP_02452_Gidro kostum. (дата обращения: 30.09.2025).

31. Способ получения пористого эластомерного материала [Электронный ресурс]. – URL: https://www.researchgate.net/publication/384441118_Sposob_polucenia_poristogo_elastomernogo_materiala. (дата обращения: 30.09.2025).

32. Материал [Электронный ресурс] // eLIBRARY.RU. – URL: https://elibrary.ru/item.asp?id=80326437. (дата обращения: 30.09.2025).